Bùi Xuân Phái (1920 – 1988) là danh họa bậc thầy của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Với phong cách hội họa độc đáo cùng loạt tác phẩm bất hủ, ông đã khắc họa trọn vẹn vẻ đẹp hoài cổ và tâm hồn sâu lắng của đất nước. 35Express xin cùng bạn đọc nhìn lại cuộc đời, sự nghiệp nghệ thuật kiệt xuất và những di sản hội họa quý giá của Bùi Xuân Phái.
Bùi Xuân Phái là ai?
Bùi Xuân Phái (01/09/1920 – 24/06/1988 (67 tuổi)) là họa sĩ, một trong những gương mặt đại diện tiêu biểu nhất cho nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam thế kỷ 20.
Tên tuổi của ông gắn liền với những bức tranh sơn dầu, ký họa khắc họa chiều sâu rêu phong của các con phố cổ Hà Nội. Những cống hiến nghệ thuật xuất sắc đã mang lại cho ông Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật cùng sự tôn vinh sâu sắc từ công chúng yêu nghệ thuật.
Tiểu sử của họa sĩ Bùi Xuân Phái
| Thông tin cá nhân | Chi tiết |
|---|---|
| Tên đầy đủ | Bùi Xuân Phái |
| Ngày sinh | 01/09/1920 |
| Ngày mất | 24/06/1988 (67 tuổi) |
| Hưởng thọ | 68 tuổi |
| Quê quán / Quốc tịch | Kim Hoàng, xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây cũ |
| Lĩnh vực hoạt động | họa sĩ |
Trong suốt cuộc đời nghệ thuật của họa sĩ Bùi Xuân Phái đã cống hiến hết sức mình cho nền hội họa của nước nhà. Những tác phẩm của ông đã góp phần phát triển nền nghệ thuật hiện đại ở Việt Nam. Không chỉ vậy ông cũng là một trong những họa sĩ nổi bật nhất của thế kỷ XX tại Đông Nam Á. Mới đây vào ngày 01/09/2019, ông cũng được Google vinh danh vì sự đóng góp cho nền mỹ thuật.
Xem thêm: Võ sư Vũ Hải là ai? “Hùng cá rô” trong phim Người Phán Xử qua đời
Cuộc đời của Bùi Xuân Phái
Bùi Xuân Phái sinh ra và là người con của Kim Hoàng, xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội). Ban đầu, gia đình muốn ông theo con đường y học. Nhưng vì đam mê với hội họa nên năm 1941 ông đã quyết tâm học ngành hội họa của trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.
Sau khi tốt nghiệp Bùi Xuân Phái đã tham gia vẽ tranh minh họa cho các tờ báo Hà Nội để giúp đỡ gia đình. Không lâu sau thì ông tham gia kháng chiến. Đến năm 1952 thì ông trở về Hà Nội sống tại căn nhà số 87 phố Thuốc Bắc cho đến lúc mất.
Năm 1956, Bùi Xuân Phái từng giảng dạy tại Trường Mỹ thuật Hà Nội. Nhưng không bao lâu thì bị buộc thôi dạy vì tham gia vào phong trào Nhân văn Giai phẩm. Trong cuộc đời ông đã để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm nghệ thuật độc đáo và có giá trị. “Tiếng thơm” của ông vẫn còn lưu truyền cho đến ngày nay.
Bùi Xuân Phái và sự nghiệp hội họa
Những cống hiến của Bùi Xuân Phái đã gắn liền với sự phát triển của nền mỹ thuật của Việt Nam.
Sự nghiệp gắn liền với biệt danh Phố Phái
Ngay từ lúc còn sống thì Bùi Xuân Phái đã có “thương hiệu riêng” là “Phố Phái”. Biệt danh này cũng chính là một dòng tranh riêng của họa sĩ này. Ông chuyên vẽ tranh bằng chất liệu sơn dầu. Và một đề tài khiến ông vô cùng đam mê chính là phố cổ Hà Nội.
Với tình yêu với Hà Nội ông có nhiều tác phẩm thể hiện chủ đề này. Mỗi tác phẩm của ông thể hiện được không khí hiện thực của vùng đất thủ đô những năm 50, 60, 70. Đây cũng chính là một lý do mà tên tuổi của ông gắn liền với biệt danh Phố Phái.
Ngoài chủ đề về phố cổ Hà Nội, họa sĩ Bùi Xuân Phái còn để lại nhiều tác phẩm về đề tài nông thôn, chân dung, tĩnh vực. Bên cạnh đó ông cũng sử dụng đa dạng chất liệu vẽ. Một số dụng cụ như phấn màu, màu nước, chì than, bút chì cũng được nghệ sĩ này sử dụng để làm nên bức tranh của mình.
Dù các chủ đề, khác chất liệu nhưng những sản phẩm do ông vẽ nên đều ghi dấu ấn với phong cách riêng. Chìa khóa đó là trang của ông thể hiện được linh hồn Việt, thể hiện được lòng yêu nước, khát vọng tự do. Đồng thời thể hiện được sự hài hước của người Việt nhưng vẫn có một chút nét buồn man mác và sự thống khổ bi ai.
Vẽ tranh minh họa, tranh vui
Sau khi tham gia phong trào Nhân văn Giai phẩm và thôi dạy tại trường Trường Mỹ thuật Hà Nội rất nhiều hoạt động nghệ thuật của ông bị hạn chế. Trong giai đoạn này, Bùi Xuân Phái trở nên đa năng hơn. Để kiếm sống ông bắt đầu bằng công việc vẽ tranh vui và tranh minh họa cho nhiều trang báo, tạp chí với bút danh là Ly, ViVu, PiHa.
Tổ chức triển lãm tranh
Trong suốt thời gian dài cống hiến cho nghệ thuật, đến năm 1984 ông cũng mở được cuộc triển lãm tranh cá nhân. Đây cũng là cuộc triển lãm duy nhất trong cuộc đời của họa sĩ. Sự kiện diễn ra thành công, thậm chí, nó được nhận xét là cuộc triển lãm thành công nhất. Ngay ngày khai mạc, tác phẩm của Bùi Xuân Phái được khách hàng đặt mua lên đến con số 24 bức. Đồng thời ông cũng nhận được bình luận đánh giá cao từ đồng nghiệp mà người đến tham dự.
Những thành công của Bùi Xuân Phái trên con đường hội họa
Tài năng, nỗ lực và sự cố gắng của họa sĩ Bùi Xuân Phái đã gặt hái được nhiều thành công lớn. Ông đã để lại cho đời những tác phẩm đẹp và nhận được những sự công nhận với nhiều giải thưởng lớn.
Những vinh danh nhận được
Hành trình đóng góp của ông cho nền mỹ thuật của Việt Nam đã được người đời công nhận. Dù đã mất nhưng tên tuổi của Bùi Xuân Phái vẫn thường xuyên được nhắc đến. Thậm chí một số con đường tại các thành phố lớn cũng được đặt bằng tên của ông, gồm:
- Con đường tại khu đô thị mới Mỹ Đình (nay thuộc quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội)
- Tại Phường Nam Lý, thành phố Đồng Hới, Quảng Bình
- Tại Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Chưa dừng lại đó, nhân dịp kỷ niệm 99 năm ngày sinh nhật của ông này 1/09/2019, Google Doodle cũng đã vinh danh ông. Theo đại diện của Google, đây là sự vinh danh người họa sĩ đã góp phần ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam hiện đại và những thành tựu cống hiến cho quê hương, cho những người yêu Hà Nội. Được biết thêm, Bùi Xuân Phái là người Việt Nam thứ 2 được Google Doodle vinh danh.
Tác phẩm tiêu biểu
- Phố cổ Hà Nội – Sơn dầu vẽ năm 1972
- Hà Nội kháng chiến – Sơn dầu vẽ năm 1966
- Xe bò trong phố cổ – Sơn dầu vẽ năm 1972
- Phố vắng – Sơn dầu vẽ năm 1981
- Hóa trang sân khấu chèo – Sơn dầu vẽ năm 1968
- Sân khấu chèo – Sơn dầu vẽ năm 1968
- Vợ chồng chèo – Sơn dầu vẽ năm 1967
- Trước giờ biểu diễn – vẽ năm 1984
Giải thưởng của Bùi Xuân Phái
Trong quá trình sáng tác các tác phẩm nghệ thuật ông đã nhận được nhiều giải thưởng lớn như:
- 1996: Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật
- 1946: Giải thưởng triển lãm Mỹ thuật toàn quốc
- 1980: Giải thưởng triển lãm Mỹ thuật toàn quốc
- Giải thưởng đồ họa Leipzig (Đức)
- Giải thưởng Mỹ thuật Thủ đô vào các năm 1969, 1981, 1983, 1984
Có thể thấy rằng họa sĩ Bùi Xuân Phái là một trong số những người đã có công cho nền nghệ thuật nước nhà. Với những thông tin trên chắc hẳn bạn đã biết rõ họa sĩ tài ba Bùi Xuân Phái là ai? Và đừng quên đón đọc những bài viết mới nhất về người nổi tiếng được **35Express**cập nhật mỗi ngày nhé!
Di sản hội họa vô giá và sức sống bất diệt của nghệ thuật Bùi Xuân Phái
Dù danh họa Bùi Xuân Phái đã đi xa, những tác phẩm của ông vẫn giữ vị trí danh giá bậc nhất trong lịch sử hội họa nước nhà.
Các triển lãm mỹ thuật định kỳ cùng giải thưởng mang tên ông tiếp tục tôn vinh tình yêu sâu nặng dành cho nghệ thuật và văn hóa Thủ đô. Sự ngưỡng mộ bền bỉ của nhiều thế hệ yêu tranh là minh chứng rõ nhất cho giá trị trường tồn của người nghệ sĩ tài hoa.
