Võ Nguyên Giáp là ai mà tên tuổi của ông lại gắn liền với những trang sử hào hùng nhất của dân tộc Việt Nam thế kỷ 20? Ông không chỉ là vị Đại tướng đầu tiên, Tổng Tư lệnh tối cao của Quân đội Nhân dân Việt Nam mà còn là một thiên tài quân sự được cả thế giới công nhận.
Bài viết này của 35Express sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện và chi tiết nhất về tiểu sử, hành trình sự nghiệp lẫy lừng và những câu chuyện đời tư ít được biết đến của vị tướng huyền thoại này, giúp bạn hiểu rõ hơn về con người đã góp phần làm nên lịch sử.
Võ Nguyên Giáp là ai?
Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013) là một nhà lãnh đạo quân sự và chính trị gia kiệt xuất của Việt Nam. Ông là Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, người chỉ huy chính trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Với chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, ông được công nhận là một trong những nhà quân sự tài ba nhất thế kỷ 20. Ông còn được nhân dân yêu mến gọi bằng những cái tên thân mật như “Anh Văn” hay “Người Anh Cả của Quân đội”.
Tóm tắt tiểu sử, lý lịch của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
| Họ tên đầy đủ | Võ Nguyên Giáp |
|---|---|
| Biệt danh | Anh Văn, Tướng Giáp |
| Ngày sinh | 25/8/1911 |
| Ngày mất | 04/10/2013 (hưởng thọ 103 tuổi) |
| Quê quán | Làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. |
| Quốc tịch | Việt Nam |
| Nghề nghiệp | Chính trị gia, Nhà quân sự, Nhà văn, Nhà báo |
| Chức vụ cao nhất | Đại tướng, Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Việt Nam. |
| Học vấn | Cử nhân Luật học (Đại học Đông Dương), Giáo viên Lịch sử (Trường tư thục Thăng Long). |
| Vợ | Nguyễn Thị Quang Thái (mất năm 1944), Đặng Bích Hà (kết hôn năm 1946). |
| Tác phẩm nổi bật | Từ nhân dân mà ra, Điện Biên Phủ, Chiến tranh giải phóng… |
| Nơi an nghỉ | Vũng Chùa – Đảo Yến, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. |
Hành trình sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một bản hùng ca trải dài theo những biến động lịch sử vĩ đại của dân tộc. Từ một thầy giáo dạy sử, ông đã trở thành một vị tướng kiệt xuất, người kiến tạo nên những chiến thắng làm thay đổi vận mệnh đất nước.
Thời niên thiếu và con đường đến với cách mạng
Sinh ra trong một gia đình nhà nho giàu truyền thống yêu nước tại Quảng Bình, Võ Nguyên Giáp sớm bộc lộ tư chất thông minh và tinh thần dân tộc. Ông theo học tại trường Quốc học Huế, nơi đã nuôi dưỡng lòng yêu nước của nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã hăng hái tham gia các phong trào yêu nước, bị thực dân Pháp bắt giam vào năm 1930 và sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng theo con đường của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau khi ra tù, ông tiếp tục hoạt động, vừa dạy học môn Lịch sử tại trường Thăng Long (Hà Nội), vừa học luật, đồng thời tích cực viết báo để tuyên truyền cách mạng.
Sáng lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân
Tháng 12 năm 1944, theo chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ trọng đại là thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam ngày nay. Lễ thành lập diễn ra tại khu rừng Trần Hưng Đạo, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng với 34 chiến sĩ đầu tiên.
Sự kiện này đánh dấu một cột mốc lịch sử quan trọng, khởi đầu cho quá trình xây dựng và phát triển của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam, một đội quân từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu.
Tổng Tư lệnh trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại
Với vai trò là Tổng Tư lệnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trực tiếp chỉ huy nhiều chiến dịch lớn, quyết định thắng lợi của hai cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc.
- Trong kháng chiến chống Pháp (1945-1954): Tên tuổi ông gắn liền với các chiến dịch như Chiến dịch Biên giới Thu-Đông 1950, Chiến dịch Hòa Bình (1951-1952), Chiến dịch Tây Bắc (1952) và đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
- Trong kháng chiến chống Mỹ (1954-1975): Ông tiếp tục là linh hồn của quân đội, là Bí thư Quân ủy Trung ương, cùng Bộ Chính trị đưa ra những quyết sách chiến lược quan trọng. Ông góp phần quyết định vào Đại thắng Mùa xuân 1975 với Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, thống nhất hoàn toàn đất nước.
Giai đoạn cống hiến cho hòa bình và xây dựng đất nước
Sau khi đất nước thống nhất, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Đảng và Nhà nước như Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông có nhiều đóng góp to lớn trong công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh, đặc biệt trong các lĩnh vực phát triển khoa học kỹ thuật và giáo dục.
Cho đến những năm cuối đời, ông vẫn luôn quan tâm sâu sắc đến các vấn đề trọng đại của quốc gia, là một biểu tượng về trí tuệ, nhân cách và lòng yêu nước vô bờ bến cho các thế hệ sau noi theo.
Phong cách quân sự và tư tưởng chỉ đạo độc đáo
Di sản mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp để lại không chỉ là những chiến thắng mà còn là một học thuyết quân sự đặc sắc, sáng tạo, thể hiện tầm vóc của một thiên tài quân sự.
Tư tưởng quân sự “Chiến tranh nhân dân” đặc sắc
Di sản quân sự lớn nhất của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là sự phát triển và vận dụng sáng tạo tư tưởng “Chiến tranh nhân dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông luôn lấy “dân là gốc”, xây dựng lực lượng vũ trang từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu.
Lối đánh du kích, kết hợp chặt chẽ giữa quân sự và chính trị, quân sự và ngoại giao, lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh đã trở thành một học thuyết quân sự độc đáo, được nhiều quốc gia trên thế giới nghiên cứu và học hỏi.
Vị tướng “Văn-Võ song toàn”
Trước khi trở thành một nhà quân sự, Võ Nguyên Giáp là một giáo viên dạy Lịch sử và có bằng Cử nhân Luật. Chính nền tảng tri thức sâu rộng về văn hóa, lịch sử và pháp luật đã tạo nên một vị tướng có tầm nhìn chiến lược sắc bén, tư duy biện chứng và khả năng phân tích tình hình tài tình.
Sự kết hợp hài hòa giữa “văn” và “võ” đã giúp ông đưa ra những quyết sách sáng suốt, bất ngờ, làm thay đổi cục diện chiến trường, khiến đối phương phải kinh ngạc và thán phục.
Những thành tựu và dấu ấn để đời
Tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp gắn liền với những chiến công hiển hách, không chỉ định hình lịch sử Việt Nam hiện đại mà còn có tầm ảnh hưởng sâu rộng trên toàn thế giới.
Vị tướng huyền thoại và chiến thắng Điện Biên Phủ
Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là đỉnh cao trong sự nghiệp chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, quân đội của một nước thuộc địa đã đánh bại một đội quân nhà nghề của cường quốc phương Tây trong một trận quyết chiến chiến lược.
Chiến thắng này không chỉ trực tiếp đưa đến việc ký kết Hiệp định Genève, chấm dứt sự đô hộ của thực dân Pháp tại Đông Dương mà còn là nguồn cổ vũ to lớn cho các phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
Sự công nhận của quốc tế và di sản quân sự
Tên tuổi và tài năng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được cả thế giới công nhận và kính trọng. Nhiều nhà sử học, tướng lĩnh và chính khách quốc tế đã gọi ông là “thiên tài quân sự của thế kỷ 20”, một trong những vị tướng vĩ đại nhất lịch sử.
Các hãng thông tấn lớn như AP, Reuters, và các tờ báo uy tín như The New York Times, Le Monde đều dành những bài viết trang trọng ca ngợi tài năng và di sản của ông. Các tác phẩm do ông viết như “Từ nhân dân mà ra”, “Điện Biên Phủ” đã trở thành những tài liệu quý giá về lý luận quân sự và nghệ thuật chiến tranh nhân dân.
Đời tư, gia đình và những mối quan hệ đặc biệt
Bên cạnh sự nghiệp lẫy lừng, cuộc sống đời tư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng là những câu chuyện cảm động về tình yêu, tình đồng chí và lòng trung thành vô hạn.
Gia đình và hai người vợ tảo tần
Cuộc đời Đại tướng gắn liền với hai người phụ nữ đặc biệt.
- Người vợ đầu là liệt sĩ Nguyễn Thị Quang Thái (em gái nhà cách mạng Nguyễn Thị Minh Khai), một chiến sĩ cách mạng kiên trung đã hy sinh trong nhà tù thực dân Pháp năm 1944.
- Người vợ sau, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Bích Hà, con gái của Giáo sư Đặng Thai Mai, là người bạn đời, người đồng chí đã cùng ông đi qua những năm tháng thăng trầm của lịch sử. Bà là hậu phương vững chắc để ông cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng.

Mối quan hệ sâu sắc với Chủ tịch Hồ Chí Minh
Võ Nguyên Giáp là một trong những học trò xuất sắc và gần gũi nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông luôn coi Bác Hồ là người thầy vĩ đại, người cha kính yêu. Chính Hồ Chí Minh đã phát hiện tài năng quân sự thiên bẩm của Võ Nguyên Giáp và giao cho ông những trọng trách lớn lao.

Sự tin tưởng tuyệt đối mà Bác Hồ dành cho Đại tướng và sự trung thành, tận tụy của ông với Bác là một hình mẫu tiêu biểu về mối quan hệ lãnh tụ – học trò, cấp trên – cấp dưới trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
Những câu nói nổi tiếng bất hủ
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã để lại nhiều câu nói nổi tiếng, thể hiện tư tưởng và khí phách của một vị tướng tài ba.
- “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng phút, từng giờ, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng!” – Mệnh lệnh lịch sử trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.
- “Tôi sống ngày nào cũng vì đất nước ngày đó.”
- “Đánh là thắng, chỉ đánh khi chắc thắng, nếu không thắng thì không đánh.”
- “Giải phóng dân tộc là nghĩa vụ thiêng liêng nhất của mỗi người Việt Nam yêu nước.”
Những phát ngôn này đã trở thành biểu tượng cho ý chí quyết chiến quyết thắng và khát vọng độc lập, thống nhất non sông của toàn dân tộc.
Những bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp
Sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được đánh dấu bằng những quyết định lịch sử, thể hiện tầm nhìn và bản lĩnh phi thường của một nhà cầm quân lỗi lạc.
Quyết định được phong hàm Đại tướng năm 1948
Ngày 28 tháng 5 năm 1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh phong quân hàm Đại tướng cho Võ Nguyên Giáp khi ông mới 37 tuổi và chưa từng trải qua các cấp bậc trung gian như thiếu úy, trung úy. Đây là một quyết định lịch sử, thể hiện sự tin tưởng tuyệt đối của Đảng và Bác Hồ vào tài năng, uy tín của ông.
Khi được hỏi về việc này, Bác Hồ giải thích một cách giản dị: “Đánh thắng Đại tá phong Đại tá, thắng Tướng thì phong Tướng”. Quyết định này khẳng định vai trò tối quan trọng của ông trong cuộc kháng chiến.
Thay đổi phương châm tác chiến tại Điện Biên Phủ
Một trong những quyết định khó khăn và quan trọng nhất trong sự nghiệp của Đại tướng là việc thay đổi phương châm tác chiến tại Điện Biên Phủ. Ban đầu, kế hoạch là “đánh nhanh, thắng nhanh”. Tuy nhiên, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng tình hình thực địa, Đại tướng đã đưa ra quyết định táo bạo: chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc”.
Quyết định này thể hiện tư duy quân sự sắc sảo, tinh thần trách nhiệm cao độ trước sinh mệnh của hàng vạn chiến sĩ, và là yếu tố then chốt trực tiếp dẫn đến chiến thắng vĩ đại.
Các hoạt động tưởng niệm và di sản sống mãi
Dù Đại tướng đã ra đi, di sản và hình ảnh của ông vẫn sống mãi trong lòng nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế. Hàng năm, vào các dịp lễ lớn, ngày sinh, ngày mất của ông, nhiều hoạt động tưởng niệm được tổ chức trang trọng trên khắp cả nước. Khu mộ của Đại tướng tại Vũng Chùa – Đảo Yến (Quảng Bình) đã trở thành một địa chỉ tâm linh, nơi người dân từ mọi miền Tổ quốc tìm về để bày tỏ lòng thành kính và biết ơn sâu sắc.
Một số câu hỏi thường gặp về Đại tướng Võ Nguyên Giáp (FAQ)
Võ Nguyên Giáp sinh năm bao nhiêu và mất năm nào?
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 và mất ngày 4 tháng 10 năm 2013, hưởng thọ 103 tuổi.
Quê hương của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở đâu?
Đại tướng Võ Nguyên Giáp quê ở làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp có mấy vợ?
Đại tướng có hai người vợ. Người vợ đầu là liệt sĩ Nguyễn Thị Quang Thái và người vợ thứ hai là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Bích Hà.
Vai trò của Võ Nguyên Giáp trong chiến dịch Điện Biên Phủ là gì?
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Võ Nguyên Giáp là Tổng Tư lệnh, Bí thư Đảng ủy, Chỉ huy trưởng chiến dịch. Ông là người trực tiếp đưa ra những quyết định chiến lược quan trọng nhất, bao gồm cả việc thay đổi phương châm tác chiến, dẫn đến thắng lợi cuối cùng.
Võ Nguyên Giáp được phong Đại tướng năm nào?
Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong quân hàm Đại tướng vào ngày 20 tháng 1 năm 1948 và lễ trao diễn ra vào ngày 28 tháng 5 năm 1948.
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một bản anh hùng ca bất diệt, gắn liền với những chặng đường lịch sử vẻ vang của dân tộc. Từ một thầy giáo dạy sử, ông đã trở thành vị tướng huyền thoại, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người Anh Cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Di sản mà ông để lại không chỉ là những chiến công hiển hách mà còn là bài học sâu sắc về tư tưởng quân sự, về nhân cách và lòng yêu nước vô bờ bến.
Để tìm hiểu thêm nhiều thông tin nhanh chóng và chính xác về các nhân vật lịch sử cũng như các chủ đề khác, bạn có thể sử dụng nền tảng hỏi đáp bằng trí tuệ nhân tạo AI Hay. Ngoài ra, hãy tiếp tục theo dõi 35Express để khám phá thêm nhiều câu chuyện thú vị về những con người đã làm nên lịch sử.





